Trung Quốc Đồng Ý Đàm Phán Thuế Quan với Mỹ nhưng Sẽ Cứng Rắn
Bắc Kinh tuyên bố sẽ gặp các quan chức Mỹ để thảo luận về thương mại, nhưng cảnh báo Washington không được dùng các cuộc đàm phán này để gia tăng áp lực lên Trung Quốc.
Việc đồng ý gặp chính quyền Trump để thảo luận về thương mại cho thấy Trung Quốc muốn thể hiện mình là bên có trách nhiệm trong cuộc cạnh tranh siêu cường đầy căng thẳng, vốn đã làm xáo trộn hệ thống tài chính toàn cầu và gây lo ngại về suy thoái kinh tế.
Trong nhiều tuần, Trung Quốc công khai tuyên bố sẽ không đàm phán thương mại với Mỹ dưới áp lực, từ chối "quỳ xin" và thỏa hiệp với một "kẻ bắt nạt". Họ yêu cầu Washington trước tiên phải dỡ bỏ các mức thuế quan nặng nề đối với Trung Quốc như điều kiện để đàm phán.
Vào thứ Tư, Bắc Kinh cho biết họ sẽ tham gia đàm phán, với quan chức thương mại hàng đầu, ông Hà Lập Phong, sẽ gặp Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tại Thụy Sĩ trong tuần này. Tuy nhiên, họ vẫn giữ lập trường cứng rắn, cảnh báo Washington không được dùng các cuộc đàm phán như "màn khói để tiếp tục ép buộc và tống tiền".
Chính phủ Trung Quốc cho biết quyết định này được đưa ra "dựa trên việc cân nhắc đầy đủ kỳ vọng toàn cầu, lợi ích của Trung Quốc và lời kêu gọi từ ngành công nghiệp cũng như người tiêu dùng Mỹ", ngụ ý rằng họ làm vậy vì lợi ích lớn hơn.
"Trung Quốc đang cố gắng định vị mình là bên có trách nhiệm, nhưng vẫn giữ giọng điệu cứng rắn: Các anh nên cư xử đúng mực trong các cuộc đàm phán này," Yun Sun, nhà phân tích Trung Quốc tại Trung tâm Stimson, nhận định.
Tuy nhiên, động thái này vẫn cho thấy sự nhượng bộ từ phía Trung Quốc, trong bối cảnh dữ liệu kinh tế cho thấy cuộc đối đầu thương mại đang gây thiệt hại cho cả hai nền kinh tế.
Quyết định của chính quyền Trump tăng thuế 145% đối với hàng hóa Trung Quốc nhập vào Mỹ, và phản ứng của Trung Quốc khi tăng thuế 125% đối với hàng hóa Mỹ, đã khiến thương mại giữa hai nước gần như đóng băng trong vài tuần qua.
Các nhà máy Trung Quốc đối mặt với mức sụt giảm hoạt động mạnh nhất trong hơn một năm, và lượng hàng hóa Trung Quốc xuất sang Mỹ giảm mạnh, gây ra cảnh báo từ các nhà bán lẻ về tình trạng thiếu hụt. Nền kinh tế Mỹ suy giảm trong ba tháng đầu năm, và các công ty cắt giảm dự báo tăng trưởng.
Cả Mỹ và Trung Quốc dường như muốn giảm thuế quan, nhưng không bên nào muốn nhượng bộ trước. Vẫn chưa rõ liệu hai nước có thể đạt được thỏa thuận hay không, và nếu có, thì sẽ nhanh thế nào và chi tiết ra sao.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News tối thứ Ba, ông Bessent nói rằng cuộc gặp với quan chức Trung Quốc tại Thụy Sĩ sẽ tập trung vào giảm căng thẳng hơn là đạt được thỏa thuận lớn.
"Chúng ta cần giảm căng thẳng trước khi có thể tiến xa hơn," ông Bessent nói.
Về phía Trung Quốc, họ muốn thể hiện rằng mình đến đàm phán từ vị thế mạnh, dù Mỹ chưa hủy thuế quan như Bắc Kinh yêu cầu. Gần đây, Trung Quốc liên tục nói rằng quan chức Mỹ đã chủ động liên hệ để đàm phán và họ đang xem xét yêu cầu này.
"Trung Quốc đang cố tránh hình ảnh rằng họ háo hức muốn đàm phán," bà Sun nói.
Quan chức Trung Quốc có khả năng xem các cuộc đàm phán thương mại như một nhiệm vụ tìm hiểu thông tin.
"Trung Quốc muốn biết Donald Trump thực sự đang toan tính gì, và điều này chỉ có thể biết được qua đàm phán trực tiếp," Vương Tường Vĩ, phó giáo sư báo chí tại Đại học Baptist Hồng Kông, nhận định.
Cho đến nay, Bắc Kinh chưa rõ ai trong đội ngũ Trump sẽ phụ trách đàm phán với Trung Quốc, ông Vương nói.
Một phần thách thức khi làm việc với chính quyền Trump về thương mại là hướng chính sách dường như thay đổi tùy thuộc vào người phát ngôn. Peter Navarro, cố vấn thương mại cấp cao Nhà Trắng và kiến trúc sư của nhiều kế hoạch thương mại của Trump, bảo vệ thuế quan là cần thiết, trong khi ông Bessent nói Mỹ sẵn sàng đàm phán với các quốc gia.
Dù chính quyền Trump có vẻ sẵn sàng tìm lối thoát cho cuộc đối đầu thương mại, vẫn còn câu hỏi về giọng điệu mà chính quyền sẽ sử dụng trong các cuộc đàm phán, mà ông Bessent nói trên Fox News sẽ diễn ra vào thứ Bảy và Chủ Nhật.
Trung Quốc cho biết ông Hà sẽ ở Geneva từ thứ Sáu đến thứ Hai để gặp các lãnh đạo Thụy Sĩ, và trong thời gian đó sẽ gặp ông Bessent. Chính quyền Trump cho biết Jamieson Greer, đại diện thương mại Mỹ, cũng sẽ tham gia các cuộc họp, dù Trung Quốc không đề cập đến ông Greer trong các tuyên bố về đàm phán.
Việc tìm hiểu Trump muốn gì từ Trung Quốc và sẵn sàng nhượng bộ điều gì sẽ hữu ích cho Bắc Kinh khi hoạch định phản ứng. Trung Quốc cũng đang cố thuyết phục các quốc gia khác không nhượng bộ trước áp lực từ chính quyền Trump, vốn đang tìm cách cô lập Trung Quốc bằng cách áp thuế quan riêng lên sản phẩm Trung Quốc hoặc tách rời khỏi sản xuất Trung Quốc.
Đối với Bắc Kinh, việc giảm căng thẳng một cách khéo léo mà không tỏ ra yếu thế trước thuế quan của Trump có thể giúp nỗ lực phục hồi kinh tế nội địa. Quan chức Trung Quốc đang chịu áp lực trong nước từ hậu quả của khủng hoảng bất động sản kéo dài nhiều năm, làm mất tiết kiệm của nhiều gia đình, cùng với căng thẳng thương mại rộng hơn với các quốc gia khác ngoài Mỹ.
Ngân hàng trung ương Trung Quốc và các cơ quan quản lý tài chính vào thứ Tư đã thực hiện các bước chính sách lớn nhất từ trước đến nay để bảo vệ kinh tế khỏi chiến tranh thương mại, đưa ra hàng loạt biện pháp để giúp ngân hàng cho vay dễ dàng hơn và khuyến khích người dân chi tiêu.
"Chính sách thuế quan của chính quyền Trump đã giáng một đòn nặng nề vào trật tự kinh tế và thương mại quốc tế, gây ra xáo trộn lớn trên thị trường tài chính quốc tế, và tạo áp lực đáng kể lên thị trường vốn nội địa," Ngô Thanh, cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc, nói tại buổi họp báo với các quan chức cấp cao.
Phía Trung Quốc cũng đến đàm phán với sự tự tin rằng Tổng thống Trump đã chùn bước trước đợt bán tháo mạnh trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ và xáo trộn rộng hơn trên thị trường tài chính. Các cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ có thể gây áp lực buộc Trump giảm hoặc cắt thuế quan nếu giá tiêu dùng tăng do thiếu hụt hàng hóa.
"Trung Quốc vẫn có lợi thế, nhưng kinh tế của họ đang chậm lại," Scott Kennedy, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington, nhận định. "Nếu họ hoàn toàn cản trở chính quyền Trump, họ có thể bị coi là đồng lõa trong việc làm tê liệt kinh tế toàn cầu."
Zixu Wang góp phần đưa tin.