GIẢI THÍCH VỀ CALL / PUT OPTIONS:
1. Khái niệm cốt lõi: Option (Quyền chọn) là gì?
Hãy nhớ kỹ câu này:
Option là Hợp đồng, không phải Cổ phiếu.
Nó cho phép bạn
quyền (nhưng không bắt buộc) mua hoặc bán một cổ phiếu ở một mức giá cố định trong một khoảng thời gian cụ thể.
Có hai loại chính:
*
Call Option (Quyền chọn Mua): Đặt cược giá sẽ
TĂNG.
*
Put Option (Quyền chọn Bán): Đặt cược giá sẽ
GIẢM (hoặc dùng để bảo vệ tài khoản).
2. Quy luật "sống còn" tại thị trường Mỹ
Khác với Việt Nam, thị trường Mỹ có những quy chuẩn cực kỳ quan trọng mà bạn phải biết:
Quy tắc 1: Hệ số nhân 100 (Quan trọng nhất)
Một hợp đồng Option (1 contract) tại Mỹ mặc định đại diện cho 100 cổ phiếu.
* Nếu bạn thấy giá báo (quote) của một Option là $2.00, số tiền thực tế bạn phải trả là:
* Lỗi thường gặp: Nhà đầu tư mới tưởng giá rẻ, đặt mua "10 contracts" vì nghĩ tốn $20, hóa ra tài khoản bị trừ $2,000.
Quy tắc 2: Kiểu Mỹ (American Style)
Hầu hết cổ phiếu Mỹ giao dịch theo kiểu Mỹ, nghĩa là bạn có thể thực hiện quyền (Exercise) bất cứ lúc nào trước ngày đáo hạn (không cần đợi đến ngày cuối cùng).
Vì thế, nên bán options trước ngày đáo hạn, vì để thực hiện quyền mua cổ phiếu ứng với options này, bạn phải có đủ tiền để mua 100 cổ/ option với giá strike.
VD: 1 option call giá strike là 5$, để thực hiện quyền chọn này (excersise option), bạn cần 500$ để mua 100 cổ phiếu với giá 5$/cổ phiếu.
Đây là khác biệt căn bản của European style so với American style.
Chứng quyền theo kiểu European tự động thực hiện
ở ngày đáo hạn nếu option ở vị thế có lãi, không thực hiện nếu option ở vị thế lỗ, không cần tiền mua cổ phiếu.
Chứng quyền theo kiểu Mỹ
để thực hiện phải có tiền đủ để mua cổ phiếu mà chứng quyền đó đại diện, có thể thực hiện trước ngày đáo hạn.
Công thức tính lãi của 2 kiểu như nhau, xem thêm bảng dưới.
3. Ví dụ thực tế trên cổ phiếu Apple (AAPL)
Giả sử cổ phiếu Apple (AAPL) đang có giá $150.
Trường hợp 1: Bạn mua CALL (Long Call)
* Niềm tin: AAPL sẽ lên $170 trong tháng tới.
* Hành động: Bạn mua 1 Call Option, Strike Price (Giá thực hiện) $155, Phí (Premium) $5.
* Vốn bỏ ra: 5 x 100 = 500 USD
| Giá AAPL sau 1 tháng | Lời/Lỗ của bạn | Giải thích |
| $180 (Tăng mạnh) | Lãi $2,000 | Bạn được mua giá $155, bán giá $180. Lãi chênh lệch $25/cp x 100 - $500 phí. |
| $150 (Đi ngang) | Lỗ $500 | Giá không vượt qua $155, bạn bỏ hợp đồng, mất hết phí mua. |
| $100 (Giảm sâu) | Lỗ $500 | Bạn chỉ mất tối đa số tiền phí ($500) |
Trường hợp 2: Bạn mua PUT (Long Put)
* Niềm tin: AAPL sẽ sập về $130.
* Hành động: Bạn mua 1 Put Option, Strike Price $145, Phí $4.
* Vốn bỏ ra: 4 x 100 = 400 USD
| Giá AAPL sau 1 tháng | Lời/Lỗ của bạn | Giải thích |
| $120 (Sập mạnh) | Lãi $2,100 | Bạn mua ngoài chợ $120, bán cho người bán Put giá $145. Lãi $25/cp x 100 - $400 phí. |
| $160 (Tăng) | Lỗ $400 | Giá cao hơn $145, bạn bỏ hợp đồng, mất hết phí mua hợp đồng. |
5. Tại sao Option nguy hiểm? (Cảnh báo)
Option giống như con dao hai lưỡi sắc bén nhất trong tài chính:
*
Cháy tài khoản trong 1 nốt nhạc: Nếu bạn mua cổ phiếu AAPL giá $150, nó giảm về $140, bạn chỉ lỗ $10/cp và vẫn còn cổ phiếu. Nhưng nếu mua Option mà đoán sai hướng, bạn mất trắng 100% số tiền bỏ ra khi đáo hạn.
*
Time Decay (Theta - Kẻ thù thời gian): Mỗi ngày trôi qua, giá trị của Option sẽ tự động giảm xuống (giống như kem để ngoài trời nắng). Bạn không chỉ cần đoán đúng hướng (Tăng/Giảm) mà còn phải đúng thời điểm.