Mình vốn chơi phim lâu năm, khá đam mê điện ảnh.
Cũng từng viết 1 thread thảo luận về Apple TV 4K hơn 100K views trên voz từ cách đây khá lâu. Thread vẫn còn rất active.
Ngoài ra mình cũng chơi game mức vừa phải, có 1 cái PS5 mua từ thời trước dịch đến giờ. Cũng không phải quá dư dả hay có điều kiện gì ghê gớm, chỉ là đam mê và đầu tư 1 ít vào đam mê để hoàn thiện trải nghiệm hơn. Phần nhìn là TV, cũng nâng TV lên qua các năm từ 49 inch > 55 inch > 65 inch, giờ đang dừng lại ở 75 inch. Muốn nâng to hơn cũng không có chỗ và có gia đình rồi.
Tạm dừng ở phần nhìn "tạm ổn" ở thời điểm hiện tại. Mình bắt đầu hướng sang phần âm thanh. Muốn viết thread này để chia sẻ những gì mình học được, trải nghiệm được. Không phải giáo điều hay lên lớp với ai cả. Chỉ mong cùng anh em vozer những người mới bắt đầu chơi không bị sa đà vào những thứ mơ hồ. Nếu có thời gian mình sẽ viết thêm 1 thread về trải nghiệm của mình với nhiều loại TV khác nhau cũng như phần nhìn riêng trong trải nghiệm xem phim, chơi game. Còn thread này chỉ nói về phần nghe thôi.
Format của thread này sẽ theo dạng Q&A hoặc FAQ. Mình sẽ cố gắng dùng văn phong đơn giản và dễ hiểu nhất có thể.
Còn update tiếp....
Cũng từng viết 1 thread thảo luận về Apple TV 4K hơn 100K views trên voz từ cách đây khá lâu. Thread vẫn còn rất active.
Mình là một con ghiền phim nên cũng đắn đo khá nhiều trước khi xuống tiền cho 1 con box đàng hoàng. Sau khi nghiên cứu thì đã chốt xuống tiền cho Apple TV 4K gen 7 phiên bản 128GB có cổng LAN, giá tầm ~4 củ.
Trước đó mình đã rất cân nhắc với Nvidia Shield vì nó đa năng và mở hơn trên nền Android. Sau đây là review sương sương sau gần 1 năm sử dụng. Hình ảnh trong bài mình cóp nhặt cả trên mạng vì không chụp choẹt lại nhiều:
Trải nghiệm thiết lập ban đầu
Mình chỉ cần cắm HDMI vào Apple TV và cấp nguồn bằng dây số 8 đi kèm trong hộp là xong. Apple khá keo khi không cho...
Trước đó mình đã rất cân nhắc với Nvidia Shield vì nó đa năng và mở hơn trên nền Android. Sau đây là review sương sương sau gần 1 năm sử dụng. Hình ảnh trong bài mình cóp nhặt cả trên mạng vì không chụp choẹt lại nhiều:
Trải nghiệm thiết lập ban đầu
Mình chỉ cần cắm HDMI vào Apple TV và cấp nguồn bằng dây số 8 đi kèm trong hộp là xong. Apple khá keo khi không cho...
Ngoài ra mình cũng chơi game mức vừa phải, có 1 cái PS5 mua từ thời trước dịch đến giờ. Cũng không phải quá dư dả hay có điều kiện gì ghê gớm, chỉ là đam mê và đầu tư 1 ít vào đam mê để hoàn thiện trải nghiệm hơn. Phần nhìn là TV, cũng nâng TV lên qua các năm từ 49 inch > 55 inch > 65 inch, giờ đang dừng lại ở 75 inch. Muốn nâng to hơn cũng không có chỗ và có gia đình rồi.
Format của thread này sẽ theo dạng Q&A hoặc FAQ. Mình sẽ cố gắng dùng văn phong đơn giản và dễ hiểu nhất có thể.
Giờ TV càng ngày càng mỏng dính rồi, đâu còn dày cộp, lồi lồi như ngày xưa đâu mà có không gian cho củ loa.
TV giờ ưu tiên chạy đua nâng cấp về hiển thị chứ âm thanh thì khá hời hợt. Nó là giới hạn vật lý rồi. Chưa kể dải bass còn cần không gian để thở. TV mỏng dần thì còn đâu chỗ cho loa thở đâu!
TV giờ ưu tiên chạy đua nâng cấp về hiển thị chứ âm thanh thì khá hời hợt. Nó là giới hạn vật lý rồi. Chưa kể dải bass còn cần không gian để thở. TV mỏng dần thì còn đâu chỗ cho loa thở đâu!
Ví dụ 1 bài hát thường được phối ở stereo thì có kênh trái (LEFT) và kênh phải (RIGHT). Nếu một cặp loa có thêm subwoofer rời thì những âm thanh tần số thấp sẽ được mạch đá xuống subwoofer. Nhưng bản chất là có 2 kênh âm thanh, được biến tấu tăng bên này, giảm bên kia trôi qua trôi lại (fade/pan) để tạo hiệu ứng không gian.
Hiện nay phim ảnh nói chung khi phát hành phiên bản xem tại nhà (stream, mua băng đĩa...) sẽ được phối ở định dạng 5.1 hoặc 7.1. Đây cũng là setup chính của home audio hiện nay cho người muốn nâng cấp loa cho trải nghiệm xem với TV. Thật ra giờ có rất nhiều biến tấu cho cấu trúc loa, nhiều chấm hơn VD: 9.1 hay 11.2.... Nhưng thực chất chỉ là cố gắng để lấp đầy số loa phát trong 1 vòng tròn phẳng. Càng nhiều loa, càng nhiều chấm thì vòng tròn càng tròn hơn. Con số sau dấu chấm đầu tiên dại diện cho số subwoofer. Ví dụ .1 là có 1 sub, .2 là 2 sub, .0 là không có subwoofer mà tích hợp luôn dải siêu trầm vào các loa đã có.
Ngày xưa khi chưa có công nghệ âm thanh vòm Object base (Phân phối âm thanh theo đối tượng) thì tiêu chuẩn Channel base (phân phối âm thanh theo kênh) hoạt động khá giống với nghe nhạc stereo. Tức là nhà sản xuất âm thanh cho phim sẽ dùng thủ thuật tăng giảm âm lượng của các kênh âm nhằm tạo ra hiệu ứng giả lập không gian. Kể từ khi Dolby và DTS (2 cái tên đầu ngành về tiêu chuẩn âm thanh vòm) bắt đầu áp dụng Object base cho việc phối âm thì bắt đầu xuất hiện thêm chấm thứ 2. VD: 5.1.2 hay 7.1.4 hay 11.2.4 để đại diện cho các loa trên cao - có thể là treo trần hoặc phóng lên trên trần rồi dội xuống đầu.
Dolby Atmos có lẽ là cái tên phổ biến nhất mà ai cũng nghe tới, nó đại diện cho âm thanh vòm công nghệ Object base, có thể thích ứng tận dụng được bất kỳ số kênh loa nào hệ thống có, bao gồm cả loa trên cao hoặc hướng trần. Với công nghệ âm thanh vòm Object base từ Dolby hay DTS, cần phạt đạt được sự đồng bộ về cả phần cứng, phần mềm lẫn nội dung được chuẩn hoá thì mới nghe được đúng nội dung. Hầu hết các loa hay soundbar phổ biến hiện này đều thường được tích hợp các chuẩn âm thanh vòm từ Dolby (Dolby Digital, Dolby Digital Plus, Dolby Atmos, Dolby TrueHD) hay DTS (DTS:X)... Theo mình biết, các hãng sản xuất phần cứng phải mua giấy phép từ Dolby hay DTS, thậm chí phải sản xuất mạch điều khiển loa theo bảng thiết kế chỉ dẫn hoặc sâu hơn là hợp tác trực tiếp với các kỹ sư âm thanh của Dolby hay DTS để nấu ra sản phẩm hoàn thiện.
Nhưng nhiều chấm hơn, nhiều loa hơn xem có hay và phê hơn không? Hay tốn tiền hơn? Cái này mình sẽ bàn luận tiếp ở phía sau.
Ngày xưa khi chưa có công nghệ âm thanh vòm Object base (Phân phối âm thanh theo đối tượng) thì tiêu chuẩn Channel base (phân phối âm thanh theo kênh) hoạt động khá giống với nghe nhạc stereo. Tức là nhà sản xuất âm thanh cho phim sẽ dùng thủ thuật tăng giảm âm lượng của các kênh âm nhằm tạo ra hiệu ứng giả lập không gian. Kể từ khi Dolby và DTS (2 cái tên đầu ngành về tiêu chuẩn âm thanh vòm) bắt đầu áp dụng Object base cho việc phối âm thì bắt đầu xuất hiện thêm chấm thứ 2. VD: 5.1.2 hay 7.1.4 hay 11.2.4 để đại diện cho các loa trên cao - có thể là treo trần hoặc phóng lên trên trần rồi dội xuống đầu.
Dolby Atmos có lẽ là cái tên phổ biến nhất mà ai cũng nghe tới, nó đại diện cho âm thanh vòm công nghệ Object base, có thể thích ứng tận dụng được bất kỳ số kênh loa nào hệ thống có, bao gồm cả loa trên cao hoặc hướng trần. Với công nghệ âm thanh vòm Object base từ Dolby hay DTS, cần phạt đạt được sự đồng bộ về cả phần cứng, phần mềm lẫn nội dung được chuẩn hoá thì mới nghe được đúng nội dung. Hầu hết các loa hay soundbar phổ biến hiện này đều thường được tích hợp các chuẩn âm thanh vòm từ Dolby (Dolby Digital, Dolby Digital Plus, Dolby Atmos, Dolby TrueHD) hay DTS (DTS:X)... Theo mình biết, các hãng sản xuất phần cứng phải mua giấy phép từ Dolby hay DTS, thậm chí phải sản xuất mạch điều khiển loa theo bảng thiết kế chỉ dẫn hoặc sâu hơn là hợp tác trực tiếp với các kỹ sư âm thanh của Dolby hay DTS để nấu ra sản phẩm hoàn thiện.
Nhưng nhiều chấm hơn, nhiều loa hơn xem có hay và phê hơn không? Hay tốn tiền hơn? Cái này mình sẽ bàn luận tiếp ở phía sau.
Có quá nhiều mắt xích để nghe được "ra tấm ra món" khi xem phim mà chỉ cần đứt 1 mắt xích thôi là nghe bị thọt liền. Mặc dù hệ thống nghe của mình hiện tại chỉ ở mức bình dân, nhưng phải mất nhiều công tìm hiểu setup và gỡ rối mới nghe được ra hồn. Và khi đã trọn vẹn rồi thì sự sự chẳng thua kém gì đi xem rạp. Nên có mục tiêu rõ ràng để biết nên đầu tư hoặc cần setup thêm cái gì cho đúng chuẩn.
Ví dụ: Mục tiêu của mình là xem phim Dolby Atmos với soundbar 7.1.4 hiện có, Mình sẽ cần:
Ví dụ: Mục tiêu của mình là xem phim Dolby Atmos với soundbar 7.1.4 hiện có, Mình sẽ cần:
- Soundbar chuẩn 7.1.4 có hỗ trợ Dolby Atmos
- TV có hỗ trợ Dolby Atmos
- Nguồn phim đạt chuẩn Dolby Atmos
- Player (hoặc là app trên TV hoặc box rời) để chơi phim đạt chuẩn Dolby Atmos
Việc một phim có âm thanh đạt chuẩn Dolby Atmos không đảm bảo phim đó xem phê và tận dụng được tối đa năng lực của hệ thống loa. Khi nhà làm phim phối âm, chỉ ưu tiên những phân cảnh nhất định, ví dụ hành động, đánh đấm cao trào. Phần còn lại của phim hầu như ít được đầu tư để tạo bối cảnh.
Kể cả phim bom tấn, có hỗ trợ Dolby Atmos nhưng phối không chuẩn thì hiệu ứng đa kênh, vòm viếc không ra mấy. Nó gọi là Atmos giả cầy!
Mình sẽ ví dụ với Pacific Rim - Đại chiến Thái Bình Dương (2013), phim này phải gọi là kiệt tác rồi. CGI đẹp mê hồn, nhạc soundtrack cũng hay. Những pha đánh đấm nghe tiếng kim loại với Kaiju huỵch huỵch nó lực thôi rồi. Nhưng phim này làm Atmos rất chán. Gần như tất cả âm thanh nằm gọn ở Center. Dù có loa surround cũng không tăng thêm trải nghiệm gì ấn tượng.
Ngược lại với phim Gravity - Cuộc chiến không trọng lực (2013), cũng ra mắt cùng năm. Phim này được đầu tư vào Atmos rất kỹ càng và được coi là thước đo kiểm âm của các phòng Home cinema. Việc có thêm loa sau và loa hướng trần khiến cho 5 phút đầu phim choán ngợp thực sự và cảm nhận rõ ràng âm thanh đi xuyên qua đầu của phi hành gia đang lơ lửng trong không gian.
Kể cả phim bom tấn, có hỗ trợ Dolby Atmos nhưng phối không chuẩn thì hiệu ứng đa kênh, vòm viếc không ra mấy. Nó gọi là Atmos giả cầy!
Mình sẽ ví dụ với Pacific Rim - Đại chiến Thái Bình Dương (2013), phim này phải gọi là kiệt tác rồi. CGI đẹp mê hồn, nhạc soundtrack cũng hay. Những pha đánh đấm nghe tiếng kim loại với Kaiju huỵch huỵch nó lực thôi rồi. Nhưng phim này làm Atmos rất chán. Gần như tất cả âm thanh nằm gọn ở Center. Dù có loa surround cũng không tăng thêm trải nghiệm gì ấn tượng.
Ngược lại với phim Gravity - Cuộc chiến không trọng lực (2013), cũng ra mắt cùng năm. Phim này được đầu tư vào Atmos rất kỹ càng và được coi là thước đo kiểm âm của các phòng Home cinema. Việc có thêm loa sau và loa hướng trần khiến cho 5 phút đầu phim choán ngợp thực sự và cảm nhận rõ ràng âm thanh đi xuyên qua đầu của phi hành gia đang lơ lửng trong không gian.
Mình kiếm được cái chart này thấy khá hay và đúng, dễ hình dung.
Tính tới thời điểm này thì có lẽ 80-90% nội dung phim ảnh được làm trên Dolby Atmos, xét về độ phổ biến thì ông Dolby gần như đấm ông DTS ra chuồng gà. 95% nội dung stream hoặc digital release hiện nay đều được master theo Dolby Atmos.
Tuy vậy, vẫn có 1 số lượng nhỏ phim đạt chuẩn IMAX Enhanced phát hành trên Disney+ thì được master bằng DTS:X. Lý do là bản phim gốc IMAX khi được phát hành tại rạp chỉ có 6 kênh cho audio thôi. Tức là 5 kênh điều hướng + 1 subwoofer. Thật ra cũng quá đủ cho môi trường streaming.
Tuy vậy thì khả năng tận dụng kênh hướng trần của DTS:X còn kém xa so với Dolby Atmos theo trải nghiệm của mình. Lợi thế của loa hướng trần là tạo ra một không gian hình bán cầu âm thanh chứ không phải chỉ 1 vòng tròn phẳng nữa. Xem phê hơn nhiều.
Nếu vậy thì nhận định DTS nghe kém hơn? KHÔNG CÓ ĐÂU. Chuẩn âm thanh chỉ là công cụ, cái tâm của người làm âm thanh mới khiến cho trải nghiệm của người xem thấy phê hay không phê. Phim của đạo diễn Christopher Nolan 100% dùng chuẩn DTS khi phát hành home release. Và tất cả phim của Nolan phần nghe đều phê ngay cả khi không có hiệu ứng âm thanh hướng trần.
Nếu bạn xem phim cũ kể từ 2012-2013 trở về trước rip từ DVD hay Bluray, hầu như âm thanh đều sử dụng DTS:X hoặc DTS:MA. Về độ ảo ma giàn kênh so với Dolby thì kém hơn, nhưng về lượng thì DTS vượt trội hơn do độ nén âm ít hơn nhiều.
Tính tới thời điểm này thì có lẽ 80-90% nội dung phim ảnh được làm trên Dolby Atmos, xét về độ phổ biến thì ông Dolby gần như đấm ông DTS ra chuồng gà. 95% nội dung stream hoặc digital release hiện nay đều được master theo Dolby Atmos.
Tuy vậy, vẫn có 1 số lượng nhỏ phim đạt chuẩn IMAX Enhanced phát hành trên Disney+ thì được master bằng DTS:X. Lý do là bản phim gốc IMAX khi được phát hành tại rạp chỉ có 6 kênh cho audio thôi. Tức là 5 kênh điều hướng + 1 subwoofer. Thật ra cũng quá đủ cho môi trường streaming.
Tuy vậy thì khả năng tận dụng kênh hướng trần của DTS:X còn kém xa so với Dolby Atmos theo trải nghiệm của mình. Lợi thế của loa hướng trần là tạo ra một không gian hình bán cầu âm thanh chứ không phải chỉ 1 vòng tròn phẳng nữa. Xem phê hơn nhiều.
Nếu vậy thì nhận định DTS nghe kém hơn? KHÔNG CÓ ĐÂU. Chuẩn âm thanh chỉ là công cụ, cái tâm của người làm âm thanh mới khiến cho trải nghiệm của người xem thấy phê hay không phê. Phim của đạo diễn Christopher Nolan 100% dùng chuẩn DTS khi phát hành home release. Và tất cả phim của Nolan phần nghe đều phê ngay cả khi không có hiệu ứng âm thanh hướng trần.
Nếu bạn xem phim cũ kể từ 2012-2013 trở về trước rip từ DVD hay Bluray, hầu như âm thanh đều sử dụng DTS:X hoặc DTS:MA. Về độ ảo ma giàn kênh so với Dolby thì kém hơn, nhưng về lượng thì DTS vượt trội hơn do độ nén âm ít hơn nhiều.
Nếu nói về nguồn phim thì có lẽ phổ biến nhất ở Việt Nam là Netflix, xưa từng có Amazon Prime nhưng mới dừng hoạt động ở Việt Nam rồi. Gần như cũng không có khách. Netflix cũng khá chịu khó đầu tư nội dung hợp tác với Dolby. Tuy vậy không phải phim nào cũng đạt chuẩn Dolby Atmos. Hầu như chỉ có phim do Netflix đầu tư sản xuất (Netflix Originals) mới có Dolby Atmos. Còn lại bạn hãy chú ý vào tag mô tả của phim. Nhiều phim sẽ note là audio 5.1. Vậy cái Audio 5.1 này là gì?
Cơ bản thì 5.1 audio track vẫn là bản audio của phim thuần channel base. Tức là sử dụng phương pháp tăng giảm volume từng kênh âm thanh để tạo hiệu ứng âm thanh vòm. Nó vẫn ra được chất điện ảnh như ở rạp. Chỉ là không có nhiều phim wow được như Dolby Atmos thôi.
YouTube cũng đã hỗ trợ âm thanh vòm 5.1 kênh nhưng không có API Dolby Atmos gì cả. Nên nó giống câu chuyện Audio 5.1 trên Netflix. Nếu bạn có muốn test loa, đừng mở YouTube lên làm gì, nó sẽ không ra được đúng và đủ số kênh loa bạn có đâu.
Một nguồn Dolby Atmos đáng chú ý nữa theo cách "chính ngạch" là mua hoặc thuê phim của AppleTV app hoặc Google Store. Hầu như tất cả smart TV hiện nay hay bất kỳ đầu box nào chạy Android đều có thể làm được cách này. Mình vẫn thường xuyên bỏ tiền mua ủng hộ phim yêu thích khi được giảm giá hoặc thuê phim xem chỉ với vài chục ngàn/phim.
Các ứng dụng ở Việt Nam hiện nay với content thuần Việt hoặc hợp tác với HBO GO cũng đã bắt đầu có âm thanh Dolby nhưng Dolby gì thì chưa đâu vào đâu cả
. Có thể chỉ là Dolby Digital ở chuẩn rất cũ và không có độ sống động như Dolby Atmos đâu.
Nếu bạn muốn nghe và xem trọn vẹn nhất cả hình ảnh lẫn âm thanh với nội dung phong phú đa dạng thì "vươn mình ra biển lớn" với phim "không chính ngạch" vẫn là sự lựa chọn duy nhất. Phim được rip từ nhiều nguồn như đĩa bluray, các nền tảng trực tuyến như Hulu, Disney+, Amazon Prime và cả chính Apple TV / iTunes Store sẽ cho chất lượng âm thanh đầy đủ nhất.
Lưu ý là với phim bluray, thường đi kèm với track audio chất lượng cao như chuẩn Dolby TrueHD hay DTS:MA thì đòi hỏi thiết bị đầu cuối phức tạp hơn với bộ giải mã chuyên dụng để chơi được trọn vẹn. Nếu không sẽ bị fall back về channel base / multi-channel 5.1 hoặc 7.1.
Cơ bản thì 5.1 audio track vẫn là bản audio của phim thuần channel base. Tức là sử dụng phương pháp tăng giảm volume từng kênh âm thanh để tạo hiệu ứng âm thanh vòm. Nó vẫn ra được chất điện ảnh như ở rạp. Chỉ là không có nhiều phim wow được như Dolby Atmos thôi.
YouTube cũng đã hỗ trợ âm thanh vòm 5.1 kênh nhưng không có API Dolby Atmos gì cả. Nên nó giống câu chuyện Audio 5.1 trên Netflix. Nếu bạn có muốn test loa, đừng mở YouTube lên làm gì, nó sẽ không ra được đúng và đủ số kênh loa bạn có đâu.
Một nguồn Dolby Atmos đáng chú ý nữa theo cách "chính ngạch" là mua hoặc thuê phim của AppleTV app hoặc Google Store. Hầu như tất cả smart TV hiện nay hay bất kỳ đầu box nào chạy Android đều có thể làm được cách này. Mình vẫn thường xuyên bỏ tiền mua ủng hộ phim yêu thích khi được giảm giá hoặc thuê phim xem chỉ với vài chục ngàn/phim.
Các ứng dụng ở Việt Nam hiện nay với content thuần Việt hoặc hợp tác với HBO GO cũng đã bắt đầu có âm thanh Dolby nhưng Dolby gì thì chưa đâu vào đâu cả
Nếu bạn muốn nghe và xem trọn vẹn nhất cả hình ảnh lẫn âm thanh với nội dung phong phú đa dạng thì "vươn mình ra biển lớn" với phim "không chính ngạch" vẫn là sự lựa chọn duy nhất. Phim được rip từ nhiều nguồn như đĩa bluray, các nền tảng trực tuyến như Hulu, Disney+, Amazon Prime và cả chính Apple TV / iTunes Store sẽ cho chất lượng âm thanh đầy đủ nhất.
Lưu ý là với phim bluray, thường đi kèm với track audio chất lượng cao như chuẩn Dolby TrueHD hay DTS:MA thì đòi hỏi thiết bị đầu cuối phức tạp hơn với bộ giải mã chuyên dụng để chơi được trọn vẹn. Nếu không sẽ bị fall back về channel base / multi-channel 5.1 hoặc 7.1.
Reactions:
cuadedanh4u, Phanh Blank 2, CHocolateDT and 13 others
